محمدصالح مفتاح
در حالی که برگزاری کنفرانسهای پیشین سازش میان اعراب و اسرائیل نتوانسته است تأثیری در حل مناقشات میان فلسطینیان و صهیونیستها ایجاد کند، اینبار کنفرانس سازشی به میزبانی روسیه و در مسکو برگزارخواهد شد.
اما در این میان محمود عباس با اعتراف به این نکته که موانعی در زمینه تحقق نتایج کنفرانس آناپولیس وجود دارد و مذاکرات روند سریعی را طی نمیکند، همچنان بر برگزاری کنفرانس مسکو در نزدیکترین زمان تأکید کرده است.
وی که در جمع دانشجویان موسسه دولتی روابط بینالملل مسکو سخن میگفت، ابراز امیدواری کرد: شرکت همه طرفهای روند صلح خاورمیانه در کنفرانس مسکو به حل و فصل اختلافات موجود در زمینه اجرای توافقهای کنفرانس آناپولیس کمک کند.
از سوی دیگر از روسیه خبر میرسد که این کشور قصد دارد کمک مالی به مبلغ ۱۰ میلیون دلار به فلسطین بنماید. همچنین در طول یک سال گذشته چندین محموله از کمکهای انسان دوستانه روسیه به سرزمین فلسطین، از جمله برای ساکنین منطقه نوار غزه ارسال شده است.
روسیه همچنین اعلام آمادگی کرده است که متخصصان ساختارهای نظامی فلسطینی را آموزش دهد. تنها در سال گذشته ۱۴۲ متخصص برای نیروهای حفاظتی فلسطین در موسسات آموزشی وزارت کشور روسیه تربیت شده اند. آموزش همین تعداد نیرو نیز برای سال ۲۰۰۸ در نظر گرفته شده است. بر اساس توافقات صورت گرفته تا پایان سال جاری نیز دو فروند هلی کوپتر به منظور استفاده رهبران بلندپایه فلسطینی بطور بلاعوض به تشکیلات خودگردان داده می شود.
روزنامهی «کامرسانت» در اینباره مینویسد: در ازای این کمکهای دست و دلبازانه، طرف روسی خواستار آن است که رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین نقش فعالتری برای روسیه در روند مذاکرات سازش در منطقه در نظر بگیرد. فعلا که در مسکو چنین احساس میشود که روسیه از این روند کنار گذاشته شده است و به همین دلیل انتظار دارد رهبران فلسطینی این کشور را بیش از پیش در روند مذاکرات سازش سهیم بدانند. برگزاری کنفرانس به اصطلاح صلح خاورمیانه در مسکو، بخصوص اگر موفقیتهایی را نیز در پی داشته باشد، میتواند این نقش روسیه را پررنگتر کند.
روسیه در ماههای اخیر سعی کرده است تا خود را بیطرف و مشتاق به پیگیری موضوع سازش اعراب و اسرائیل نشان دهد. در همین راستا بارها وزارت خارجهی روسیه از اسرائیل خواسته بود محاصره نوار غزه را متوقف کند. همچنین سرگئی لاوروف از ساخت و سازهای اسرائیل ابراز نگرانی کرده و بر خاتمه این کار و تحریمهای اعمال شده بر نوار غزه تاکید کرده است. وی تحریمها و محاصرهی غزه را غیر قابل قبول دانسته بود.
اما اسرائیل هنوز پاسخی رسمی برای پیشنهاد روسیه مبنی بر برگزاری کنفرانس جدید تنظیم نکرده است. نماینده وزارت امور خارجه با اعلام این مطلب گفته است که پیشنهاد اکنون در مرحله مطالعه قرار دارد. احتمالاً تصمیم پس از جشن پساخ (که تا آخر این هفته ادامه دارد) اتخاذ خواهد شد.
با توجه به تجربیات متعدد مذاکرات صلح در کمپ دیوید، مادرید و آناپولیس به نظر نمیرسد فلسطینیان امیدی به اثربخشی این نشست داشته باشند. مشکلات اساسیتر از آن است که بتوان با یک یا چند نشست آن را حل کرد؛ به خصوص زمانی که گروههای مهمی همچون حماس غایبان اینگونه کنفرانسهای تکراریاند!
